Significant incident NIS2: wanneer start de meldplicht van 24 uur?

Vrijdag 16:40: ransomware versleutelt de fileserver van een logistiek bedrijf in Tilburg met 60 medewerkers. Om 19:00 is alles hersteld uit de back-up. Niemand stelt de vraag die het weekend bepaalt: was dit een significant incident onder de Cyberbeveiligingswet (Cbw), en loopt de meldplicht van 24 uur nu?
De meeste MSP's kennen de reeks 24 uur, 72 uur en één maand. Weinigen kunnen zeggen wat een gewoon incident omzet in een meldplichtig incident. Het antwoord staat in één lid van Artikel 23 van de NIS2-richtlijn. Te veel melden vervuilt het beeld bij het NCSC en de toezichthouder. Te weinig melden is een bevinding bij toezicht.
Significant incident NIS2: de toets in Artikel 23(3)
Richtlijn (EU) 2022/2555 vraagt niet om alles te melden. Artikel 23(1) verplicht essentiële en belangrijke entiteiten om elk incident te melden dat "aanzienlijke gevolgen" heeft voor de dienstverlening. Artikel 23(3) bepaalt wanneer dat zo is. Een incident is significant als:
- het ernstige operationele verstoring van de diensten of financiële verliezen voor de entiteit heeft veroorzaakt of kan veroorzaken; of
- het andere natuurlijke of rechtspersonen heeft getroffen of kan treffen door aanzienlijke materiële of immateriële schade te veroorzaken.
Twee woorden doen het werk: "kan veroorzaken". De schade hoeft niet te zijn ingetreden. Een geloofwaardig scenario voor ernstige verstoring volstaat. Het ransomware-voorbeeld is dus een oordeel over wat had kunnen gebeuren, niet alleen over het herstel van 19:00.
De toets is ook geen telling van aangetaste machines, en het is niet hetzelfde als een datalek onder de AVG. Hoe je beide klokken tegelijk bewaakt lees je in onze gids over NIS2 en AVG: één incident, twee klokken.
Nederland: de Cbw en de drempelwaarden
De Cbw is sinds 15 augustus 2026 van kracht en volgt de definitie van de richtlijn. Het NCSC beschrijft in zijn infosheet over de meldplicht dat de meldplicht geldt voor significante incidenten: incidenten die ernstige operationele verstoring of financiële verliezen (kunnen) veroorzaken, of aanzienlijke schade bij anderen. Het zegt er ook bij dat de exacte drempelwaarden nog worden uitgewerkt. Controleer daarom bij elke klant de actuele stand bij het NCSC en de sectorale toezichthouder, voordat je een vaste drempel in het incidentplan zet.
Meldingen gaan bij de Cbw naar het CSIRT en de toezichthouder. Een melding is volgens het NCSC gefaseerd: eerst een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur na waarneming. Vrijwillig melden van niet-significante incidenten en bijna-incidenten kan door elke organisatie.
Harde cijfers voor MSP's: CIR 2024/2690
Voor één groep heeft de Commissie wel drempels vastgelegd. Artikel 23(11) vroeg om uitvoeringshandelingen voor onder meer DNS-aanbieders, cloud- en datacenteraanbieders, CDN's, managed service providers (MSP's) en managed security service providers (MSSP's). Dat werd Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2690. Ben jij of is je klant een MSP of MSSP, dan is dit je regelboek.
Artikel 3(1) maakt een incident significant als aan een of meer van deze voorwaarden is voldaan:
- directe financiële schade van meer dan EUR 500.000 of 5% van de totale jaaromzet in het voorgaande boekjaar, afhankelijk van welk bedrag lager is;
- exfiltratie van bedrijfsgeheimen;
- overlijden van een natuurlijke persoon, of aanzienlijke schade aan de gezondheid van een natuurlijke persoon;
- succesvolle, vermoedelijk kwaadwillende en ongeoorloofde toegang tot netwerk- en informatiesystemen die ernstige operationele verstoring kan veroorzaken;
- de regel voor terugkerende incidenten in Artikel 4;
- de sectorspecifieke criteria in de Artikelen 5 tot en met 14.
Let op "afhankelijk van welk bedrag lager is". Bij een MKB-klant met EUR 2 miljoen omzet is 5% slechts EUR 100.000. De drempel ligt dan ver onder een half miljoen. Geplande onderhoudsonderbrekingen tellen niet mee.
Artikel 4 dicht een achterdeur. Incidenten die elk onder de lat blijven, tellen samen als één significant incident als ze minstens twee keer binnen zes maanden zijn voorgekomen, dezelfde oorzaak hebben en samen aan het financiële criterium voldoen.
Sectorcriteria: het voorbeeld van 30 minuten
De Artikelen 5 tot en met 14 voegen technische triggers toe. Bij een DNS-aanbieder is een resolutiedienst die langer dan 30 minuten volledig onbeschikbaar is significant, net als een gemiddelde reactietijd boven 10 seconden gedurende meer dan een uur. De volledige set staat in onze gids over de 30-minutenregel voor digitale infrastructuur.
Voor jou als consultant betekent dit: een sectorregel kan een incident meldplichtig maken dat de algemene financiële toets niet haalt. Kijk dus eerst naar het sectorartikel en daarna naar de algemene criteria.
NIS2-omzetting per land
- OostenrijkVan kracht
- Van kracht sinds 1 oktober 2026
- Wet: NISG 2026 (BGBl. I Nr. 94/2025)
- Registratie uiterlijk 31 december 2026
Autoriteit: Federal Office for Cybersecurity · Bron
- NederlandVan kracht
- Van kracht sinds 15 augustus 2026
- Wet: Cyberbeveiligingswet (Stb. 2026, 187)
- Registratie verplicht, zonder overgangstermijn
Autoriteit: NCSC (MijnNCSC) · Bron
- LuxemburgVan kracht
- Van kracht sinds 10 mei 2026
- Wet: Law of 5 May 2026
- Registratie uiterlijk 10 juli 2026
Autoriteit: ILR (CSSF for finance) · Bron
- PolenVan kracht
- Van kracht sinds 3 april 2026
- Wet: UKSC (Dz.U. 2026 poz. 252)
- Registratie uiterlijk 3 oktober 2026
- Maatregelen uiterlijk 3 april 2027
Autoriteit: Minister Cyfryzacji (Wykaz KSC) · Bron
- PortugalVan kracht
- Van kracht sinds 3 april 2026
- Wet: Decree-Law 125/2025 (RJC)
Autoriteit: CNCS · Bron
- BulgarijeVan kracht
- Van kracht sinds 13 februari 2026
- Wet: Cybersecurity Act amendment (State Gazette No 17/2026)
Autoriteit: Ministry of e-Government · Bron
- MaltaVan kracht
- Van kracht sinds 23 januari 2026
- Wet: S.L. 460.41
Autoriteit: Critical Infrastructure Protection Department · Bron
- ZwedenVan kracht
- Van kracht sinds 15 januari 2026
- Wet: SFS 2025:1506
Autoriteit: NCSC-SE · Bron
- EstlandVan kracht
- Van kracht sinds 1 januari 2026
- Wet: Cybersecurity Act (KüTS) amendment
- Registratie binnen 3 maanden
Autoriteit: RIA · Bron
- DuitslandVan kracht
- Van kracht sinds 6 december 2025
- Wet: NIS2UmsuCG
- Registratie uiterlijk 6 maart 2026
- 17.729 registraties tot 30 juni 2026
Autoriteit: BSI · Bron
- TsjechiëVan kracht
- Van kracht sinds 1 november 2025
- Wet: Act No 264/2025 Coll.
- Registratie binnen 60 dagen
Autoriteit: NÚKIB · Bron
- DenemarkenVan kracht
- Van kracht sinds 1 juli 2025
- Wet: NIS 2 Act No 434 of 6 May 2025
- Registratie uiterlijk 1 oktober 2025
Autoriteit: Danish Agency for Societal Security · Bron
- SloveniëVan kracht
- Van kracht sinds 19 juni 2025
- Wet: ZInfV-1 (OG 40/25)
- Registratie binnen 30 dagen
Autoriteit: URSIV · Bron
- CyprusVan kracht
- Van kracht sinds 25 april 2025
- Wet: Law 60(I)/2025
Autoriteit: Digital Security Authority · Bron
- FinlandVan kracht
- Van kracht sinds 8 april 2025
- Wet: Cybersecurity Act 124/2025
- Registratie uiterlijk 8 mei 2025
- Maatregelen uiterlijk 8 juli 2025
Autoriteit: Traficom (NCSC-FI) · Bron
- HongarijeVan kracht
- Van kracht sinds 1 januari 2025
- Wet: Act LXIX of 2024
Autoriteit: SZTFH · Bron
- SlowakijeVan kracht
- Van kracht sinds 1 januari 2025
- Wet: Act No 366/2024 Coll.
- Registratie binnen 60 dagen
Autoriteit: NBÚ · Bron
- RoemeniëVan kracht
- Van kracht sinds 31 december 2024
- Wet: GEO 155/2024 (Law 124/2025)
- Registratie binnen 30 dagen
Autoriteit: DNSC · Bron
- GriekenlandVan kracht
- Van kracht sinds 27 november 2024
- Wet: Law 5160/2024 (Gazette A' 195)
Autoriteit: National Cybersecurity Authority · Bron
- BelgiëVan kracht
- Van kracht sinds 18 oktober 2024
- Registratie uiterlijk 18 maart 2025
Autoriteit: CCB · Bron
- LitouwenVan kracht
- Van kracht sinds 18 oktober 2024
- Wet: Law No XIV-2902
Autoriteit: NCSC (MoND) · Bron
- ItaliëVan kracht
- Van kracht sinds 16 oktober 2024
- Wet: D.Lgs. 138/2024
- Basismaatregelen uiterlijk in oktober 2026 (entiteiten aangemerkt in 2025)
Autoriteit: ACN · Bron
- LetlandVan kracht
- Van kracht sinds 1 september 2024
- Wet: National Cybersecurity Law
Autoriteit: National Cybersecurity Centre · Bron
- KroatiëVan kracht
- Van kracht sinds 15 februari 2024
- Wet: Cybersecurity Act (OG 14/2024)
Autoriteit: NCSC (SOA) · Bron
- FrankrijkNog niet omgezet
- Senaat nam de wet aan op 12 maart 2025
- Toezichthouder publiceerde referentiekader op 17 maart 2026
- Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
- Voorregistratie open
Autoriteit: ANSSI · Bron
- SpanjeNog niet omgezet
- Voorontwerp goedgekeurd op 14 januari 2025
- Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
- Het NIS1-regime geldt nog
Autoriteit: CCN / INCIBE · Bron
- IerlandNog niet omgezet
- Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
- Wetsvoorstel nog niet aangenomen
Autoriteit: NCSC Ireland · Bron
Status per 28 september 2026. Andere lidstaten: zie de tijdlijn per land.
Wat zet de klok in beweging
Zodra een incident significant is, bepaalt Artikel 23(4) de reeks: een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur na kennisname, een incidentmelding binnen 72 uur, tussentijdse rapporten op verzoek en een eindrapport uiterlijk een maand na de melding van 72 uur. De trigger is het besef dat het incident significant is, niet het eerste alarm. Wie classificeren uitstelt, loopt risico: een toezichthouder kijkt wanneer een redelijk team het had kunnen weten.
NIS2 Incidentmeldingstijdlijn
Vroege Waarschuwing
Meld het significante incident binnen 24 uur na ontdekking bij de bevoegde autoriteit (CSIRT/NCA).
Incidentmelding
Dien binnen 72 uur een gedetailleerde melding in met een eerste beoordeling van ernst, impact en indicatoren van compromittering.
Eindrapport
Lever binnen één maand een uitgebreid eindrapport op met oorzaakanalyse, genomen maatregelen en grensoverschrijdende impact.
Vroege Waarschuwing
Meld het significante incident binnen 24 uur na ontdekking bij de bevoegde autoriteit (CSIRT/NCA).
Incidentmelding
Dien binnen 72 uur een gedetailleerde melding in met een eerste beoordeling van ernst, impact en indicatoren van compromittering.
Eindrapport
Lever binnen één maand een uitgebreid eindrapport op met oorzaakanalyse, genomen maatregelen en grensoverschrijdende impact.
De vroegtijdige waarschuwing moet aangeven of kwaadwillige handelingen worden vermoed en of grensoverschrijdende gevolgen mogelijk zijn. Je mag melden met onvolledige feiten. De details volgen in de latere rapporten. Voor alle termijnen zie de deadlines van 24 uur, 72 uur en één maand.
Een classificatieroutine die in 30 minuten werkt
Leg de beslissing vast in het incidentplan voordat het incident er is. Artikel 21(2)(b) over incidentafhandeling eist al een proces. Voeg één pagina toe:
- Welke dienst is geraakt, en wat is het realistische worstcasescenario in de komende 24 uur?
- Kan het financiële verlies de drempel bereiken? Gebruik waar CIR 2024/2690 geldt het laagste van het vaste bedrag en het omzetpercentage.
- Lopen anderen, ook klanten van de klant, aanzienlijke schade op?
- Is een sectorspecifiek criterium van toepassing?
- Heeft dezelfde oorzaak de afgelopen zes maanden al een ander incident veroorzaakt?
Noteer antwoord en tijdstip. Een gedateerd classificatiedossier, ook bij "niet significant", is het bewijs waar een toezichthouder eerst om vraagt. Twijfel je, dan biedt Artikel 30 de mogelijkheid om vrijwillig te melden. Artikel 23(1) stelt dat melden op zich niet leidt tot meer aansprakelijkheid. Zie onze gids over vrijwillig melden van bijna-incidenten.
Test je klanten voor de volgende vrijdagavond
De meeste klanten hebben een incidentplan met de zin "meld significante incidenten" en geen definitie van het begrip. Vraag elke klant drie dingen: wie beslist, tegen welke drempels en waar staat dat vastgelegd. Een NIS2Certify quick scan laat in minuten zien of voor de maatregel incidentafhandeling bewijs aanwezig is, en geeft je de gaplijst om mee te werken.
De les: definieer "significant" per klant, schriftelijk en met cijfers, voordat het incident van 16:40 zich aandient.
Nog een vraag?
Antwoorden worden gegenereerd op basis van onze artikelen en zijn geen juridisch advies. Voer geen persoonlijke of vertrouwelijke gegevens in.
