Ga naar hoofdcontent
Terug naar overzicht

NIS2 verbonden ondernemingen: waarom een BV met 30 man essentieel kan zijn

Door NIS2Certify
nis2verbonden-ondernemingencyberbeveiligingswetomvangconcernmsp
NIS2 verbonden ondernemingen: waarom een BV met 30 man essentieel kan zijn

Een transportbedrijf in Tilburg meldt: "Wij hebben 30 medewerkers en € 6 miljoen omzet, de Cyberbeveiligingswet geldt niet voor ons." Dan kijk je in het aandeelhoudersregister. Een holding houdt 60% van de aandelen, en het concern telt 300 medewerkers en € 70 miljoen omzet.

Die BV is niet klein. Door de regels voor NIS2 verbonden ondernemingen is ze groot. En omdat wegvervoer in bijlage I staat, is ze een essentiële entiteit.

Dit is de scopingfout die wij het vaakst terugzien bij dossiers die consultants overnemen. De omvangtoets kijkt niet naar de rechtspersoon alleen. Hij kijkt naar de onderneming, inclusief partner- en verbonden ondernemingen.

De Cbw meet omvang met de Europese mkb-definitie, niet met de eigen loonlijst

De Cyberbeveiligingswet (Cbw) is sinds 15 augustus 2026 van kracht. Artikel 8 (essentiële entiteiten) en artikel 12 (belangrijke entiteiten) verwijzen voor de omvang naar artikel 2 van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG. Dat volgt artikel 2, lid 1, van de NIS2-richtlijn.

Die Aanbeveling is de EU-definitie van het mkb, met drie plafonds:

  • Middelgroot: minder dan 250 medewerkers, en omzet tot € 50 miljoen of balanstotaal tot € 43 miljoen.
  • Klein: minder dan 50 medewerkers, en omzet of balanstotaal tot € 10 miljoen.
  • Micro: minder dan 10 medewerkers, en omzet of balanstotaal tot € 2 miljoen.

Een entiteit is "middelgroot" vanaf 50 medewerkers, of als omzet én balanstotaal boven € 10 miljoen liggen. Ze is "groot" vanaf 250 medewerkers, of als de omzet boven € 50 miljoen én het balanstotaal boven € 43 miljoen ligt.

Wat vaak wordt overgeslagen, zijn de artikelen 3 en 6 van diezelfde bijlage. Die bepalen wiens cijfers meetellen.

Zelfstandig, partner of verbonden: de kwalificatie bepaalt de cijfers

De bijlage deelt elke eigendomsrelatie in drie soorten in.

Zelfstandig. Geen andere onderneming houdt 25% of meer van het kapitaal of de stemrechten, en uw klant houdt minder dan 25% in anderen. Alleen de eigen cijfers tellen.

Partneronderneming. Een belang van 25% of meer, maar geen zeggenschap. De cijfers van de partner tellen naar rato mee, op basis van het hoogste percentage kapitaal of stemrechten. Een partner met 30% belang en 200 medewerkers voegt er 60 toe.

Verbonden onderneming. De ene onderneming heeft zeggenschap over de andere: meerderheid van stemrechten, het recht om de meerderheid van het bestuur te benoemen of te ontslaan, of overheersende invloed via overeenkomst of statuten. Verbonden ondernemingen tellen voor 100% mee, over de hele keten.

Er zijn uitzonderingen. Volgens artikel 3, lid 2, van de bijlage mogen bepaalde investeerders 25% tot 50% houden zonder partner te worden: publieke participatiemaatschappijen, durfkapitaalfondsen, business angels tot € 1,25 miljoen per onderneming, universiteiten en onderzoekscentra zonder winstoogmerk, institutionele beleggers en kleine autonome lokale overheden.

Twee regels zijn in de praktijk belangrijk:

  • Artikel 8, lid 2, en artikel 12, lid 2, Cbw verklaren artikel 3, lid 4, van de bijlage niet van toepassing. Normaal verliest een onderneming met 25% overheidsbelang haar mkb-status. Voor de Cbw niet: een gemeentelijk nutsbedrijf wordt op zijn werkelijke cijfers gemeten.
  • Artikel 4, lid 2, van de bijlage bepaalt dat de status pas wijzigt als een plafond twee opeenvolgende boekjaren wordt overschreden. Eén sterk jaar trekt een klant niet in scope. Twee wel.

Voor de volledige scopelogica, zie Is NIS2 op mijn organisatie van toepassing?.

Rekenvoorbeeld: hoe de BV met 30 man essentieel wordt

Neem het transportbedrijf uit de opening. Wegvervoer valt onder bijlage I.

MedewerkersOmzetBalanstotaal
BV zelf30€ 6 mln€ 4 mln
Concern (60% belang, verbonden)300€ 70 mln€ 60 mln
Geconsolideerd330€ 76 mln€ 64 mln

Alleen is de BV klein en buiten scope. Geconsolideerd komt ze boven de 250 medewerkers. Daarmee is ze een grote bijlage I-entiteit en dus essentieel in de zin van artikel 8 Cbw.

Dat verschil is niet cosmetisch. Essentiële entiteiten krijgen proactief toezicht en hogere maximumboetes. Zie Essentiële versus belangrijke entiteiten onder NIS2.

Let op wat níet gebeurt: de holding valt niet automatisch onder de wet omdat de dochter dat doet. Scope wordt per rechtspersoon beoordeeld. De holding valt er alleen onder als ze zelf een bijlage I- of II-activiteit uitvoert.

Overweging 16: de uitzondering die Nederland níet heeft overgenomen

Overweging 16 van NIS2 laat lidstaten rekening houden met "de mate van onafhankelijkheid" van een entiteit ten opzichte van haar partner- en verbonden ondernemingen, met name wat betreft netwerk- en informatiesystemen.

Concreet: als de IT van de dochter echt los staat van het concern, mag een lidstaat haar op eigen cijfers laten meten.

Dat is een keuze. De Cbw en het Cyberbeveiligingsbesluit bevatten geen onafhankelijkheidsregel. In Nederland geldt dus de gewone optelling uit de Aanbeveling, ook als de dochter volledig eigen IT heeft.

Over de grens ligt dat anders, en dat is relevant voor klanten met vestigingen in meerdere landen:

  • België: artikel 3, § 2, van de NIS2-wet van 26 april 2024 laat het CCB rekening houden met onafhankelijkheid. De CCB-FAQ zegt dat dit alleen "in uitzonderlijke gevallen" geldt: geen gedeelde Active Directory, servers, cloud-tenant of centraal beheer. De bewijslast ligt bij de entiteit.
  • Duitsland: § 28, lid 4, BSIG sluit partner- en verbonden cijfers uit als de IT-systemen en -processen onafhankelijk zijn.
  • Italië en Polen hebben eigen varianten, met strengere respectievelijk ruimere toetsen.

Welk nationaal recht per entiteit geldt, volgt uit de regels van artikel 26.

NIS2-omzetting per land

  • OostenrijkVan kracht
    • Van kracht sinds 1 oktober 2026
    • Wet: NISG 2026 (BGBl. I Nr. 94/2025)
    • Registratie uiterlijk 31 december 2026

    Autoriteit: Federal Office for Cybersecurity · Bron

  • NederlandVan kracht
    • Van kracht sinds 15 augustus 2026
    • Wet: Cyberbeveiligingswet (Stb. 2026, 187)
    • Registratie verplicht, zonder overgangstermijn

    Autoriteit: NCSC (MijnNCSC) · Bron

  • LuxemburgVan kracht
    • Van kracht sinds 10 mei 2026
    • Wet: Law of 5 May 2026
    • Registratie uiterlijk 10 juli 2026

    Autoriteit: ILR (CSSF for finance) · Bron

  • PolenVan kracht
    • Van kracht sinds 3 april 2026
    • Wet: UKSC (Dz.U. 2026 poz. 252)
    • Registratie uiterlijk 3 oktober 2026
    • Maatregelen uiterlijk 3 april 2027

    Autoriteit: Minister Cyfryzacji (Wykaz KSC) · Bron

  • PortugalVan kracht
    • Van kracht sinds 3 april 2026
    • Wet: Decree-Law 125/2025 (RJC)

    Autoriteit: CNCS · Bron

  • BulgarijeVan kracht
    • Van kracht sinds 13 februari 2026
    • Wet: Cybersecurity Act amendment (State Gazette No 17/2026)

    Autoriteit: Ministry of e-Government · Bron

  • MaltaVan kracht
    • Van kracht sinds 23 januari 2026
    • Wet: S.L. 460.41

    Autoriteit: Critical Infrastructure Protection Department · Bron

  • ZwedenVan kracht
    • Van kracht sinds 15 januari 2026
    • Wet: SFS 2025:1506

    Autoriteit: NCSC-SE · Bron

  • EstlandVan kracht
    • Van kracht sinds 1 januari 2026
    • Wet: Cybersecurity Act (KüTS) amendment
    • Registratie binnen 3 maanden

    Autoriteit: RIA · Bron

  • DuitslandVan kracht
    • Van kracht sinds 6 december 2025
    • Wet: NIS2UmsuCG
    • Registratie uiterlijk 6 maart 2026
    • 17.729 registraties tot 30 juni 2026

    Autoriteit: BSI · Bron

  • TsjechiëVan kracht
    • Van kracht sinds 1 november 2025
    • Wet: Act No 264/2025 Coll.
    • Registratie binnen 60 dagen

    Autoriteit: NÚKIB · Bron

  • DenemarkenVan kracht
    • Van kracht sinds 1 juli 2025
    • Wet: NIS 2 Act No 434 of 6 May 2025
    • Registratie uiterlijk 1 oktober 2025

    Autoriteit: Danish Agency for Societal Security · Bron

  • SloveniëVan kracht
    • Van kracht sinds 19 juni 2025
    • Wet: ZInfV-1 (OG 40/25)
    • Registratie binnen 30 dagen

    Autoriteit: URSIV · Bron

  • CyprusVan kracht
    • Van kracht sinds 25 april 2025
    • Wet: Law 60(I)/2025

    Autoriteit: Digital Security Authority · Bron

  • FinlandVan kracht
    • Van kracht sinds 8 april 2025
    • Wet: Cybersecurity Act 124/2025
    • Registratie uiterlijk 8 mei 2025
    • Maatregelen uiterlijk 8 juli 2025

    Autoriteit: Traficom (NCSC-FI) · Bron

  • HongarijeVan kracht
    • Van kracht sinds 1 januari 2025
    • Wet: Act LXIX of 2024

    Autoriteit: SZTFH · Bron

  • SlowakijeVan kracht
    • Van kracht sinds 1 januari 2025
    • Wet: Act No 366/2024 Coll.
    • Registratie binnen 60 dagen

    Autoriteit: NBÚ · Bron

  • RoemeniëVan kracht
    • Van kracht sinds 31 december 2024
    • Wet: GEO 155/2024 (Law 124/2025)
    • Registratie binnen 30 dagen

    Autoriteit: DNSC · Bron

  • GriekenlandVan kracht
    • Van kracht sinds 27 november 2024
    • Wet: Law 5160/2024 (Gazette A' 195)

    Autoriteit: National Cybersecurity Authority · Bron

  • BelgiëVan kracht
    • Van kracht sinds 18 oktober 2024
    • Registratie uiterlijk 18 maart 2025

    Autoriteit: CCB · Bron

  • LitouwenVan kracht
    • Van kracht sinds 18 oktober 2024
    • Wet: Law No XIV-2902

    Autoriteit: NCSC (MoND) · Bron

  • ItaliëVan kracht
    • Van kracht sinds 16 oktober 2024
    • Wet: D.Lgs. 138/2024
    • Basismaatregelen uiterlijk in oktober 2026 (entiteiten aangemerkt in 2025)

    Autoriteit: ACN · Bron

  • LetlandVan kracht
    • Van kracht sinds 1 september 2024
    • Wet: National Cybersecurity Law

    Autoriteit: National Cybersecurity Centre · Bron

  • KroatiëVan kracht
    • Van kracht sinds 15 februari 2024
    • Wet: Cybersecurity Act (OG 14/2024)

    Autoriteit: NCSC (SOA) · Bron

  • FrankrijkNog niet omgezet
    • Senaat nam de wet aan op 12 maart 2025
    • Toezichthouder publiceerde referentiekader op 17 maart 2026
    • Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
    • Voorregistratie open

    Autoriteit: ANSSI · Bron

  • SpanjeNog niet omgezet
    • Voorontwerp goedgekeurd op 14 januari 2025
    • Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
    • Het NIS1-regime geldt nog

    Autoriteit: CCN / INCIBE · Bron

  • IerlandNog niet omgezet
    • Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
    • Wetsvoorstel nog niet aangenomen

    Autoriteit: NCSC Ireland · Bron

Status per 28 september 2026. Andere lidstaten: zie de tijdlijn per land.

De concern-IT-valkuil: gedeelde diensten maken scope groter

Voor MSP's is dit het belangrijkste punt. Omdat Nederland geen onafhankelijkheidsregel kent, helpt aparte IT de Nederlandse dochter niet uit scope. Het omgekeerde geldt wel: gedeelde IT maakt de afhankelijkheid zichtbaar voor de toezichthouder.

Gebruikt de dochter de Microsoft 365-tenant van het concern, zit ze in de Active Directory van de groep of wordt ze beheerd door concern-IT? Dan zit die IT-omgeving in de leveringsketen die artikel 21 van NIS2 vraagt te beheersen. De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) en de andere sectorale toezichthouders zullen in een audit vragen hoe die interne dienstverlening is geborgd.

Bij Belgische dochters werkt het andersom: daar kan aantoonbaar gescheiden IT het CCB wél overtuigen, maar alleen met harde technische scheiding.

Een methode in vijf stappen voor uw klantdossier

Als een klant in een concern vraagt of de Cbw geldt, leg dit vast:

  1. Breng eigendom in kaart. Aandeelhoudersregister, stemovereenkomsten, benoemingsrechten. Ga de keten op en af.
  2. Kwalificeer elke relatie als zelfstandig, partner of verbonden. Controleer de investeerdersuitzonderingen van artikel 3, lid 2.
  3. Tel op over de laatste twee afgesloten boekjaren. Pas de tweejaarsregel toe vóór u de status wijzigt.
  4. Toets onafhankelijkheid alleen waar nationaal recht dat toelaat. Voor Nederlandse entiteiten: niet. Voor Belgische: verzamel bewijs van technische scheiding.
  5. Documenteer de berekening en bewaar die bij de registratie. Toezichthouders vragen hoe de omvang is bepaald.

Wilt u een gestructureerd startpunt voor de rest van het dossier? Onze Quick Scan geeft binnen enkele minuten een readiness-nulmeting, die u aanvult met de concernberekening hierboven.

Wat kan veranderen

Het voorstel van de Europese Commissie van januari 2026 om NIS2 te wijzigen introduceert een categorie "small mid-caps" en ligt nog bij de commissie in het Europees Parlement. Het verandert de telling van verbonden ondernemingen nog niet, en de Cbw blijft gelden tot een wijziging is aangenomen en omgezet. Zie ons overzicht van het wijzigingsvoorstel 2026.

Tot die tijd geldt één regel: accepteer nooit het personeelsaantal van een klant zonder te weten wie de aandeelhouders zijn.

Nog een vraag?

Antwoorden worden gegenereerd op basis van onze artikelen en zijn geen juridisch advies. Voer geen persoonlijke of vertrouwelijke gegevens in.