Ga naar hoofdcontent
Terug naar overzicht

NIS2 screening personeel: wat de Cbw vraagt en wat de AVG verbiedt

Door NIS2Certify
nis2screening-personeelcyberbeveiligingswetvogavgmsp
NIS2 screening personeel: wat de Cbw vraagt en wat de AVG verbiedt

Een MSP in Zwolle neemt een senior engineer aan die beheerrechten krijgt op veertig klantomgevingen. HR stuurt een formulier mee: graag een uittreksel uit het strafregister, "want dat moet van de Cyberbeveiligingswet". De engineer weigert en verwijst naar de AVG.

Beide partijen hebben half gelijk. NIS2 screening personeel is voor een afgebakende groep entiteiten een echte verplichting. Maar de wet noemt nergens een strafblad, en een Nederlandse werkgever krijgt dat strafblad ook nooit te zien.

Personeelsbeveiliging is het onderdeel van de zorgplicht dat security naar HR schuift en HR weer terug. Dit staat er werkelijk, en dit kun je verdedigen tegenover de toezichthouder.

NIS2 screening personeel begint bij artikel 21 Cbw

De Cyberbeveiligingswet (Cbw) geldt sinds 15 augustus 2026. De zorgplicht staat in artikel 21. Lid 3 onder i noemt "beveiligingsaspecten ten aanzien van personeel, toegangsbeleid en beheer van assets". Dat is de Nederlandse versie van Article 21(2)(i) van de NIS2-richtlijn.

Het Cyberbeveiligingsbesluit (Cbb) werkt dit uit in artikel 14. De entiteit wijst de personen aan met rollen en bevoegdheden rond de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen, en evalueert die aanwijzing periodiek. Lid 3 gaat verder: de entiteit "stelt betrouwbaarheidseisen op" voor die personen, "voor zover deze passend en noodzakelijk zijn voor hun taakuitoefening".

Het woord screening staat niet in het besluit, en VOG ook niet. De nota van toelichting zegt wel dat betrouwbaarheidseisen voor bepaalde functionarissen kunnen betekenen "dat er een screening plaatsvindt", en denkt daarbij aan "functionarissen met hoge rechten in kritieke omgevingen". De andere twee derde van dit onderdeel behandelden we in onze gids over toegangsbeleid en assetbeheer.

Artikel 21 — 10 NIS2 Cybersecuritymaatregelen

Artikel 21

10 Cybersecuritymaatregelen

Governance & Strategie

1Risicoanalyse & informatiebeveiligingsbeleid
6Effectiviteitsbeoordeling van beveiligingsmaatregelen

Incidenten & Continuïteit

2Incidentafhandeling & melding
3Bedrijfscontinuïteit & disaster recovery

Toeleveringsketen & Systemen

4Beveiliging van de toeleveringsketen
5Beveiliging bij de ontwikkeling van netwerk- en informatiesystemen

Technische Beheersing

8Cryptografie & versleuteling
10Multi-factor authenticatie & veilige communicatie

Mensen & Middelen

7Cyberhygiëne & training
9HR-beveiliging & toegangscontrole

Voor MSP's en cloudproviders geldt de Uitvoeringsverordening rechtstreeks

Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2690 is gedetailleerder en werkt rechtstreeks. Ze geldt voor DNS-dienstverleners, TLD-registers, aanbieders van cloud-, datacenter- en CDN-diensten, managed service providers, managed security service providers, online marktplaatsen, zoekmachines, sociale netwerken en verleners van vertrouwensdiensten.

Heb je een MSP, dan gaat dit over jou en niet alleen over je klanten. Je toezichthouder is de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI).

Afdeling 10 van de bijlage bevat vier blokken:

  • 10.1 Personeelsbeveiliging. Medewerkers, en waar van toepassing directe leveranciers, kennen en onderschrijven hun beveiligingsverantwoordelijkheden. Bij werving horen mechanismen als referentiechecks, toetsingsprocedures, validatie van certificeringen of schriftelijke tests. Roltoewijzingen worden minstens jaarlijks herzien.
  • 10.2 Verificatie van de achtergrond. Zie hieronder.
  • 10.3 Beëindiging of wijziging van het dienstverband. Plichten die doorlopen na vertrek, zoals geheimhouding, staan in het contract en worden gehandhaafd.
  • 10.4 Disciplinaire procedure. Een vastgelegde en gecommuniceerde procedure voor overtredingen van het beveiligingsbeleid.

Punt 10.1.2 noemt twee groepen apart: gebruikers met beheer- of geprivilegieerde toegang, en leden van het bestuur. Beide moeten aantoonbaar hun rol en bevoegdheden kennen.

Achtergrondverificatie is risicogebaseerd en geen algemene plicht

Punt 10.2.1 eist verificatie van de achtergrond voor zover dat haalbaar is, en alleen als dat nodig is voor iemands rol, verantwoordelijkheden en autorisaties. Artikel 14 Cbb zegt hetzelfde met "passend en noodzakelijk". Niemand vraagt je de receptionist te screenen.

Punt 10.2.2 geeft twee concrete opdrachten. Leg criteria vast voor de rollen die alleen mogen worden uitgeoefend door personen met een geverifieerde achtergrond. En rond die verificatie af voordat de persoon in de rol begint.

De verordening noemt geen functies. De technische richtsnoeren van ENISA (versie 1.0, juni 2025) noemen bestuurders, functies met toegang tot gevoelige informatie, financiële functies, inkoop en fysieke beveiliging. Voor een MSP is de lijst korter: iedereen met geprivilegieerde toegang tot klantomgevingen, het RMM-platform, de back-ups of de identity provider.

Het strafblad komt alleen voor in overweging 22, als voorbeeld van wat verificatie kan omvatten ("controles van het strafblad van de persoon of eerdere beroepstaken"). Referenties natrekken, diploma's controleren en identiteit vaststellen zijn ook verificatie. Periodiek opnieuw screenen is geen eis uit de verordening; ENISA raadt het aan voor kritieke rollen.

De UAVG en de AP bepalen wat een screening mag bevatten

Punt 10.2.2 zegt dat de verificatie rekening houdt met de toepasselijke wet- en regelgeving en met ethiek. In Nederland is dat geen formaliteit.

Artikel 10 AVG staat verwerking van strafrechtelijke gegevens alleen toe onder toezicht van de overheid of als nationaal recht het toestaat. De UAVG regelt dat in de artikelen 31 tot en met 33. Artikel 33 lid 3 is voor werkgevers de kern: strafrechtelijke gegevens over personeel mogen alleen worden verwerkt volgens regels die zijn vastgesteld "in overeenstemming met de procedure bedoeld in de Wet op de ondernemingsraden".

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is op drie punten duidelijk. Toestemming van de sollicitant "is meestal geen geldige grondslag voor screening". Een screening "mag niet voor alle functies binnen uw bedrijf of organisatie gelijk zijn". En beoordeel of een DPIA nodig is, want screenen is volgens de AP een verwerking met een hoog privacyrisico.

Het screeningsbeleid van je klant heeft dus drie auteurs. De security officer bepaalt welke rollen verificatie vereisen. HR of de jurist bepaalt welke checks zijn toegestaan. En de ondernemingsraad stemt in met de regeling.

De VOG is het Nederlandse antwoord op een NIS2-achtergrondcheck

De ENISA-richtsnoeren spreken over het raadplegen van strafregisters. Een Nederlandse werkgever kan dat niet. Het instrument is de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), geregeld in de artikelen 28 en verder van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens.

De medewerker vraagt de VOG zelf aan, Justis beoordeelt en geeft af. De werkgever ziet een verklaring dat er geen bezwaren zijn, gewogen tegen de functie. Justis noemt werk in de vitale infrastructuur, waaronder ICT, uitdrukkelijk als voorbeeld.

De AP vindt een VOG "meestal genoeg". Meer strafrechtelijke gegevens opvragen mag alleen als een VOG niet volstaat. Schakel je een screeningsbureau in dat zulke gegevens voor je opvraagt, dan heeft dat bureau volgens de AP een vergunning nodig op grond van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (Wpbr).

Let op bij internationale groepen. Polen verplicht een verklaring over strafbare feiten voor bepaalde functies, Spanje verbiedt de vraag vrijwel geheel. Eén screeningsbeleid voor de hele groep is in minstens één land onrechtmatig.

NIS2-omzetting per land

  • OostenrijkVan kracht
    • Van kracht sinds 1 oktober 2026
    • Wet: NISG 2026 (BGBl. I Nr. 94/2025)
    • Registratie uiterlijk 31 december 2026

    Autoriteit: Federal Office for Cybersecurity · Bron

  • NederlandVan kracht
    • Van kracht sinds 15 augustus 2026
    • Wet: Cyberbeveiligingswet (Stb. 2026, 187)
    • Registratie verplicht, zonder overgangstermijn

    Autoriteit: NCSC (MijnNCSC) · Bron

  • LuxemburgVan kracht
    • Van kracht sinds 10 mei 2026
    • Wet: Law of 5 May 2026
    • Registratie uiterlijk 10 juli 2026

    Autoriteit: ILR (CSSF for finance) · Bron

  • PolenVan kracht
    • Van kracht sinds 3 april 2026
    • Wet: UKSC (Dz.U. 2026 poz. 252)
    • Registratie uiterlijk 3 oktober 2026
    • Maatregelen uiterlijk 3 april 2027

    Autoriteit: Minister Cyfryzacji (Wykaz KSC) · Bron

  • PortugalVan kracht
    • Van kracht sinds 3 april 2026
    • Wet: Decree-Law 125/2025 (RJC)

    Autoriteit: CNCS · Bron

  • BulgarijeVan kracht
    • Van kracht sinds 13 februari 2026
    • Wet: Cybersecurity Act amendment (State Gazette No 17/2026)

    Autoriteit: Ministry of e-Government · Bron

  • MaltaVan kracht
    • Van kracht sinds 23 januari 2026
    • Wet: S.L. 460.41

    Autoriteit: Critical Infrastructure Protection Department · Bron

  • ZwedenVan kracht
    • Van kracht sinds 15 januari 2026
    • Wet: SFS 2025:1506

    Autoriteit: NCSC-SE · Bron

  • EstlandVan kracht
    • Van kracht sinds 1 januari 2026
    • Wet: Cybersecurity Act (KüTS) amendment
    • Registratie binnen 3 maanden

    Autoriteit: RIA · Bron

  • DuitslandVan kracht
    • Van kracht sinds 6 december 2025
    • Wet: NIS2UmsuCG
    • Registratie uiterlijk 6 maart 2026
    • 17.729 registraties tot 30 juni 2026

    Autoriteit: BSI · Bron

  • TsjechiëVan kracht
    • Van kracht sinds 1 november 2025
    • Wet: Act No 264/2025 Coll.
    • Registratie binnen 60 dagen

    Autoriteit: NÚKIB · Bron

  • DenemarkenVan kracht
    • Van kracht sinds 1 juli 2025
    • Wet: NIS 2 Act No 434 of 6 May 2025
    • Registratie uiterlijk 1 oktober 2025

    Autoriteit: Danish Agency for Societal Security · Bron

  • SloveniëVan kracht
    • Van kracht sinds 19 juni 2025
    • Wet: ZInfV-1 (OG 40/25)
    • Registratie binnen 30 dagen

    Autoriteit: URSIV · Bron

  • CyprusVan kracht
    • Van kracht sinds 25 april 2025
    • Wet: Law 60(I)/2025

    Autoriteit: Digital Security Authority · Bron

  • FinlandVan kracht
    • Van kracht sinds 8 april 2025
    • Wet: Cybersecurity Act 124/2025
    • Registratie uiterlijk 8 mei 2025
    • Maatregelen uiterlijk 8 juli 2025

    Autoriteit: Traficom (NCSC-FI) · Bron

  • HongarijeVan kracht
    • Van kracht sinds 1 januari 2025
    • Wet: Act LXIX of 2024

    Autoriteit: SZTFH · Bron

  • SlowakijeVan kracht
    • Van kracht sinds 1 januari 2025
    • Wet: Act No 366/2024 Coll.
    • Registratie binnen 60 dagen

    Autoriteit: NBÚ · Bron

  • RoemeniëVan kracht
    • Van kracht sinds 31 december 2024
    • Wet: GEO 155/2024 (Law 124/2025)
    • Registratie binnen 30 dagen

    Autoriteit: DNSC · Bron

  • GriekenlandVan kracht
    • Van kracht sinds 27 november 2024
    • Wet: Law 5160/2024 (Gazette A' 195)

    Autoriteit: National Cybersecurity Authority · Bron

  • BelgiëVan kracht
    • Van kracht sinds 18 oktober 2024
    • Registratie uiterlijk 18 maart 2025

    Autoriteit: CCB · Bron

  • LitouwenVan kracht
    • Van kracht sinds 18 oktober 2024
    • Wet: Law No XIV-2902

    Autoriteit: NCSC (MoND) · Bron

  • ItaliëVan kracht
    • Van kracht sinds 16 oktober 2024
    • Wet: D.Lgs. 138/2024
    • Basismaatregelen uiterlijk in oktober 2026 (entiteiten aangemerkt in 2025)

    Autoriteit: ACN · Bron

  • LetlandVan kracht
    • Van kracht sinds 1 september 2024
    • Wet: National Cybersecurity Law

    Autoriteit: National Cybersecurity Centre · Bron

  • KroatiëVan kracht
    • Van kracht sinds 15 februari 2024
    • Wet: Cybersecurity Act (OG 14/2024)

    Autoriteit: NCSC (SOA) · Bron

  • FrankrijkNog niet omgezet
    • Senaat nam de wet aan op 12 maart 2025
    • Toezichthouder publiceerde referentiekader op 17 maart 2026
    • Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
    • Voorregistratie open

    Autoriteit: ANSSI · Bron

  • SpanjeNog niet omgezet
    • Voorontwerp goedgekeurd op 14 januari 2025
    • Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
    • Het NIS1-regime geldt nog

    Autoriteit: CCN / INCIBE · Bron

  • IerlandNog niet omgezet
    • Naar het Hof van Justitie verwezen op 8 juli 2026
    • Wetsvoorstel nog niet aangenomen

    Autoriteit: NCSC Ireland · Bron

Status per 28 september 2026. Andere lidstaten: zie de tijdlijn per land.

Personeel van leveranciers regel je in het contract

Punt 10.2.1 strekt de verificatie uit tot directe leveranciers en dienstverleners waar dat van toepassing is, met een verwijzing naar punt 5.1.4. Dat punt vraagt dat contracten waar passend eisen bevatten over de achtergrondverificatie van medewerkers van de leverancier.

De route is contractueel. Je screent de engineers van je onderaannemer niet zelf; je verplicht de onderaannemer dat te doen en het te bevestigen. Dat past ook bij de waarschuwing van de AP: als een bedrijf je meldt dat iemand geen VOG kreeg, wissel je al strafrechtelijke gegevens uit.

Voor MSP's werkt dit in twee richtingen. Klanten die onder de Cbw vallen zetten dezelfde clausule in jouw contract. Reken erop bij de eerstvolgende verlenging. De rest van dat contract staat in ons artikel over leveranciersbeoordeling.

Uitdiensttreding en sancties zijn het goedkoopst te repareren

De meeste bevindingen op personeelsbeveiliging gaan niet over screening. Ze gaan over mensen die vertrokken zijn.

Punt 10.3 eist dat plichten na het dienstverband in het contract staan. Punt 12.5 van dezelfde bijlage eist een gedocumenteerde inname of verwijdering van bedrijfsmiddelen bij vertrek. Voeg tijdige intrekking van toegang toe en je hebt de klassieke offboardingchecklist.

Punt 10.4 eist een disciplinaire procedure voor overtredingen van het beveiligingsbeleid. Die mag onderdeel zijn van het bestaande personeelsreglement. Ze mag niet ongeschreven zijn.

Het bewijs waar de RDI om kan vragen

De ENISA-richtsnoeren geven een redelijke voorspelling van de bewijslijst:

  1. Een vastgelegde analyse van de rollen die achtergrondverificatie vereisen, met motivering uit de risicoanalyse.
  2. Een screeningsprocedure, met registratie dat de check vóór de startdatum is afgerond.
  3. De instemming van de ondernemingsraad met de regeling.
  4. Ondertekende kennisname van het beveiligingsbeleid door medewerkers en waar nodig leveranciers.
  5. Arbeidscontracten met geheimhouding die doorloopt na vertrek.
  6. Offboardingregistraties: middelen ingeleverd, toegang ingetrokken, met datum.
  7. Een gecommuniceerde disciplinaire procedure.

Wat er niet op staat: een map met justitiële documentatie. Leg vast dat de VOG is getoond en wanneer. Meer heb je niet nodig.

Wil je weten waar een klant staat op dit punt en op de andere maatregelen uit de zorgplicht, voordat de toezichthouder het vraagt? Doe de NIS2Certify quick scan. Je krijgt een gap-analyse die je zowel met de security officer als met HR kunt bespreken.

Begin bij de rollenlijst. Tien minuten in de identity provider van de klant laat zien wie geprivilegieerde toegang heeft. Of die mensen zijn geverifieerd voordat ze die kregen, en of de ondernemingsraad de regeling kent, is de vraag die telt.

Nog een vraag?

Antwoorden worden gegenereerd op basis van onze artikelen en zijn geen juridisch advies. Voer geen persoonlijke of vertrouwelijke gegevens in.